Πεύκων 5, 1ος όροφος Ν. Ηράκλειο 14122
+30 210 2823760

Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου

Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου

Με το όνομα φλεγμονώδης νόσος του εντέρου γίνεται αναφορά στη νόσο του Crohn και στην ελκώδη κολίτιδα. Ο ορισμός αυτών των δύο διαδικασιών είναι οι φλεγμονώδεις διεργασίες που επηρεάζουν το πεπτικό σύστημα και διατηρούνται σε βάθος χρόνου (είναι χρόνιες). Αυτές οι δύο ασθένειες έχουν διαφορά προς τη συμπεριφορά της νόσου και τα συμπτώματα, οπότε και οι αποφάσεις θεραπείας είναι διαφορετικες.

Η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά συνήθως διαγιγνώσκεται μεταξύ 20 και 40 ετών.

Επί του παρόντος, η αιτία που προκαλεί τη φλεγμονώδη νόσο είναι άγνωστη, αν και έχουν ενοχοποιηθεί μικροβιακοί παράγοντες, δίαιτα, ψυχο-συναισθηματική κατάσταση, τοξικοί παράγοντες κ.λπ.

Αυτό που φαίνεται να είναι αλήθεια, είναι ότι αυτές οι ασθένειες ενεργοποιούνται σε άτομα που έχουν μια γενετική προδιάθεση.

Πώς γίνεται η διάγνωση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου

Η διάγνωση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου γίνεται μετά την αξιολόγηση του ιστορικού του ασθενούς, από τις κλινικές εκδηλώσεις που παρουσιάζονται και, τέλος, από τα συμπεράσματα που λαμβάνονται σε εργαστηριακές δοκιμές που έχουν διεξαχθεί, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης ενδοσκοπήσεων, βιοψιών και ακτινολογικών ενδείξεων γαστρεντερικής διέλευσης, υπερηχογραφημάτων ή μαγνητικών τομογραφιών.

Ποιες πρόσθετες δοκιμές μπορούν να πραγματοποιηθούν για τη διάγνωση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου

Επί του παρόντος, η ενδοσκόπηση είναι η πιο σημαντική για τη διάγνωση και τη διαχείριση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου.

  • Η κολονοσκόπηση για τη μελέτη του παχέος εντέρου και τα πρώτα εκατοστά του τελικού ειλεού.
  • Η γαστροσκόπηση για τη μελέτη του οισοφάγου, του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου.
  • Η ενδοσκοπική κάψουλα για τη μελέτη του λεπτού εντέρου.

Μια άλλη βοήθεια στη διάγνωση και τη διαχείριση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου είναι οι ακτινολογικές εξετάσεις. Η ακτινολογική διέλευση του λεπτού εντέρου επιτρέπει τη μελέτη του. Ακτινολογικές εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία, επιτρέπουν τη μελέτη του τοιχώματος του εντέρου.

Είναι σημαντικό να παρακολουθείται η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου σε τακτική βάση, ανάλογα με τη σοβαρότητά της. Οι πιο σημαντικές πτυχές που εξετάζονται κατά την αξιολόγηση του ασθενούς είναι:

  • Τα συμπτώματα που αναφέρονται από τον ασθενή και πώς αυτα επηρεάζουν την ποιότητα ζωής του.
  • Διεξαγωγή κλινικών αναλύσεων για να καθοριστεί ποια είναι η βιολογική επίπτωση της νόσου για τον ασθενή.
  • Ενδοσκόπηση με κάψουλα (είναι ένα τεστ που επιτρέπει να εξεταστεί το λεπτό έντερο όπου δεν υπάρχει γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση).

Ποια είναι η θεραπεία της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου

Δεν υπάρχει καμία θεραπεία που μπορεί να θεραπεύσει την ασθένεια. Αλλά υπάρχουν διάφορες θεραπείες που είναι αποτελεσματικές και χρησιμοποιούνται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της νόσου.

Τα σαλικυλικά (σουλφασαλαζίνη και μεσαλαζίνη) μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από το στόμα όσο και από το ορθό, ή και από τα δύο. Είναι αποτελεσματικές θεραπείες, ειδικά στην ελκώδη κολίτιδα, για τον έλεγχο των εστιών της νόσου και αποτελούν θεραπεία συντήρησης, για να εμποδίσει ή να καθυστερήσει την εμφάνιση νέων κρουσμάτων.

Τα κορτικοστεροειδή είναι πολύ αποτελεσματικη θεραπεία για τον έλεγχο των συμπτωμάτων που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια των ξεσπασμάτων, αλλά θα πρέπει να γίνει προσπάθεια έτσι ώστε να αποφευχθούν ως θεραπεία συντήρησης μακροπρόθεσμα λόγω της εμφάνισης παρενεργειών όταν χρησιμοποιούνται συνεχώς.

Το ανοσοκατασταλτικά, όπως η αζαθειοπρίνη, η μερκαπτοπουρίνη και η μεθοτρεξάτη, είναι χρήσιμα σε ασθενείς που χρειάζονται κορτικοστεροειδή για τον έλεγχο της νόσου συνεχώς. Είναι φάρμακα με καλό προφίλ ασφάλειας σε μακροπρόθεσμη βάση, αλλά απαιτούν περιοδικό έλεγχο.

Οι βιολογικές θεραπείες είναι μια ομάδα φαρμάκων που ονομάζονται αντι-TNF, ενεργούν με τον δικό τους τρόπο, αποκλείοντας μία πρωτεΐνη (παράγοντα νέκρωσης όγκων – TNF στα αγγλικά), η οποία έχει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στη φλεγμονή. Χρησιμοποιούνται ειδικά σε στεροειδο-εξαρτώμενους ασθενείς οι οποίοι δεν αποκρίνονται στην ανοσοκατασταλτική θεραπεία όπως περιγράφεται παραπάνω ή σε εκεινους τους ασθενεις με μέτρια η σοβαρή νόσο που δεν ανταποκρίνονται στα κορτικοστεροειδή.

Όταν η νόσος δεν ελέγχεται φαρμακευτικά ή φαίνεται ανεξέλεγκτη με επιπλοκές, τότε πρέπει να καταφύγουμε σε χειρουργική θεραπεία (επέμβαση).

Αυτό που διαφοροποιεί τη νόσο ελκώδη κολίτιδα από τη νόσο του Crohn

Η νόσος του Crohn μπορεί να επηρεάσει οποιοδήποτε μέρος του πεπτικού σωλήνα από το στόμα έως τον πρωκτό, ενώ η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει μόνο το παχύ έντερο (κόλον). Η νόσος του Crohn μπορεί να επηρεάσει όλα τα στρώματα του εντερικού σωλήνα, το εσωτερικό στρώμα (βλεννογόνος), το ενδιάμεσο στρώμα (τοίχωμα) και το εξωτερικό (μεσεντέριο), ενώ η ελκώδης κολίτιδα επηρεάζει μόνο το εσωτερικό στρώμα (βλεννογόνος). Αυτή η διαφορά είναι πολύ σημαντική, διότι οι δύο ασθένειες μπορεί να έχουν διαφορετικά κλινικά συμπτώματα και επιπλοκές. Μια άλλη σημαντική πτυχή είναι ότι στη νόσο του Crohn μπορεί να υπάρχουν υγιείς περιοχές μεταξύ νοσούντων, ενώ στην ελκώδη κολίτιδα όχι, με μεγαλύτερο βαθμό στο ορθό.

Συνήθως η ελκώδης κολίτιδα χαρακτηρίζεται από μία αύξηση του αριθμού των καθημερινών κενώσεων του εντέρου, σύσταση πιο μαλακή ή ακομα και υγρά κοπρανα που μπορεί να συνοδεύονται από αίμα ή και βλέννη. Ο ασθενής αισθάνεται επίσης την ανάγκη να τρέχει προς την τουαλέτα, οι κενώσεις μπορεί να ξεφύγουν και, ακόμη και όταν έχει τελειώσει, αισθάνεται ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η κένωση. Επιπλέον, η ανάγκη να πάει στην τουαλέτα μπορεί να τον ξυπνήσει το βράδυ. Τέλος, κάποιοι ασθενείς συνήθως έχουν κοιλιακό πόνο στο κάτω μερος της κοιλιάς, ο οποίος αυξάνεται και μειώνεται ανάλογα με τα κόπρανα.

Στη νόσο του Crohn τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ανάλογα με τη θέση της νόσου και τα στρώματα του εντέρου που επηρεάζονται.

Όταν αυτό που επικρατεί, είναι η φλεγμονή του βλεννογόνου, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πολύ παρόμοια με εκείνα που έχουν περιγραφεί και στην ελκώδη κολίτιδα.

Όταν η νόσος επηρεάζει τον βλεννογόνο, τότε συνήθως εμφανίζεται ναυτία, έμετος και κοιλιακός πόνος που αυξάνεται όταν τρώμε ενώ μειώνεται όταν σταματάμε να τρώμε.

Εάν έχουν προσβληθεί όλα τα στρώματα του εντέρου, τότε στο προσβεβλημένο τμήμα μπορεί να συμβεί ρήξη. Ως εκ τούτου, στη νόσο του Crohn μπορεί να έχουμε επικοινωνία, τόσο σε εντερικές δομές όσο και σε εξωεντερικές, με το δέρμα της κοιλιάς (γνωστό ως κλειστό ή ανοικτό συρίγγιο), η εμφάνιση υγρού ανάμεσα στις εντερικές έλικες μπορεί να μολυνθεί και να έχουμε ενδοκοιλιακά αποστήματα ενώ η πλήρης ρήξη του κοιλιακού τοιχώματος θα οδηγήσει σε οξεία κοιλία.

Μία από τις επιπλοκές της νόσου του Crohn είναι η παρουσία στένωσης (στένωση του αυλού του εντέρου), η οποία δεν επιτρέπει τη διέλευση του ενδοσκοπίου.